Tag: Kransgras

Kransgras tussen de fietsenklemmen in Amersfoort

In een bijdrage aan Stadplanten in januari 2017 wijst Joke de Ridder op de opmars van Kransgras in Zoetermeer. Zij vraagt zich af of ook in andere steden deze, tot nu toe zeldzame grassoort, gevonden wordt. Voor Amersfoort is sinds deze week het antwoord: ja. Midden in een drukke winkelstraat, in het hartje van de stad, tussen een aantal fietsklemmen staan een groot aantal planten. De vondst is op een mooi moment omdat het gras volop in bloei staat.

Het winkelend publiek zal zich niet realiseren langs een zeldzame plantensoort te lopen

Kransgras is goed te onderscheiden van andere grassoorten. Vanuit de graspol lopen de stengels horizontaal over de grond om vervolgens met een scherpe knik op te stijgen. De schuin afstaande zijtakken zijn tot aan de voet met aartjes bedekt. In de bloei hangen de bleke wit/gele helmknoppen uit de aartjes. Met een loep zijn op de kelkkafjes kleine stekeltjes te zien. Als de aartjes zijn uitgebloeid en de vrucht rijp is vallen zij in hun geheel af.
Tot nu toe werd Kransgras als zeldzaam beschouwd. In het standaardgrassenboek van Landwehr en de Oecologische flora van Weeda komt de plant nog niet voor. Ook in de toelichting bij de verspreidingskaart van Floron wordt de plant als zeldzaam aangeduid. Het lijkt er wel op dat Kransgras in ieder geval binnen het stedelijk gebied, aan een opmars bezig is. De plant komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied.

Wie verwacht er een zeldzame grassoort als Kransgras tussen de fietsenrekken in een winkelstraat in Amersfoort

Op de pagina’s Stadsplanten van Amersfoort proberen wij vooral aandacht te geven aan planten die algemeen voorkomen in een bepaalde tijd van het jaar. Dat geeft de grootste kans dat de beschreven plant eenvoudig op dat moment gevonden kan worden in de eigen omgeving. Daarnaast melden wij uiteraard ook vondsten van bijzondere, zeldzame planten.

Nieuwkomers in de stad

Aarpluim Kransgras (Polypogon viridis) foto: Tilly Kester

Dit artikel is geschreven door Johan Vos, die 31 jaar stadsecoloog van Zoetermeer was.

Hierbij wil ik uw aandacht vragen voor de gestage opmars van Kransgras in Zoetermeer. Samen met een aantal andere, typisch stedelijke soorten als Gehoornde klaverzuring, Straatliefdegras, Groene en/of Geelrode naaldaar en Harig vingergras, is Kransgras tegenwoordig een vaste bewoner van de verharding in bijna alle Zoetermeerse wijken. Hoe snel deze inburgering is gegaan blijkt o.a. uit de tekst uit de meest recente Heukels’ flora (2005) die over deze soort meldt: ‘recent op een aantal plaatsen in het urbane gebied ingeburgerd’. In ‘Stadsplanten, veldgids voor de stad’ uit 2004 noemt Ton Denters Kransgras nog niet.
In Zoetermeer is Kransgras voor het eerst in 2008 waargenomen. Hoewel we nooit gericht gezocht hebben naar Kransgras kunnen we melden dat de soort zeven jaar later 22 keer in 13 Zoetermeerse km-hokken is waargenomen.
Kransgras is een vrij onopvallend éénjarig grasje dat, als zoveel andere stedelijke soorten, afkomstig is uit het Middellandse Zeegebied. Op het eerste gezicht heeft het wel wat weg van Fioringras. Toch kan voor de herkenning de Heukels’ flora meestal wel in de rugzak blijven: als je er oog voor hebt herken je ze al op afstand hoor ik vaak om me heen.
Ook deze soort behoort tot de steeds groeiende groep stedelijke grassen, van zuidelijke herkomst, die na de langste dag in bloei komt.
Qua voorkomen gaat het om warme, vochtige en stenige groeiplaatsen, waaronder verwaarloosde stadstuinen met veel verharding; op de overgang van horizontale en verticale verharding, tegelpaadjes tussen achtertuinen, e.d.
Ik maak me sterk dat Zoetermeer niet de enige stad is waar deze ontwikkeling plaatsvindt en ben dan ook nieuwsgierig naar ervaringen uit andere steden.

Kransgras tussen gewassen grindtegels in een verwaarloosde voortuin. foto: Johan Vos