Tag: Muurvaren

Friet en muurvaren

Ik mag dan wel bekend staan als natuurliefhebber, ik blijf een stadsbewoner. En stadbewoners hebben ongezonde gewoontes. Zoals alsmaar druk met zichzelf en hun werk bezig zijn, en af en toe bij de snackbar een frietje halen. Voor het gemak. Zo ook vorige week, een wandelingetje van zes minuutjes van mijn huis naar de Balijelaan, een grijze racebaan zonder kraak of smaak. Afgezien van het lichtpuntje dan: de Snackbar Balije Big Snack met hun aardige Chinese uitbaters.

Na mijn friet met en een Mexicano besteld te hebben, liep ik naar buiten om mijn kleren niet deelgenoot te hoeven laten zijn van de vette dampen die de wasemkappen onvoldoende wegfilteren. Doelloos op straat staand, viel mijn oog op de goedkope gevelreclame, en toen iets hoger op het raam van de bovenburen, en toen nog maar iets hoger. Daar, op 5 meter hoog, was de beloning: een enorme bos muurvarens, Asplenium ruta-muraria.

Snackbar Big Snack Balije en interessante alternatieven in de omgeving in Utrecht

Muurvaren staat bekend als algemene soort, maar ik vind hem toch altijd weer bijzonder als ik hem aantref. Opvallend als de tongvaren is hij niet, en zelfs de steenbreekvaren, toch ongeveer even groot, steelt eerder de show. Maar de muurvaren is wel een van de weinige varens die je  ook op droge op het zuiden gerichte muren aantreft. Mijn eerste bewuste waarneming van een muurvaren was in een spleet van een betonnen waterkering van een inmiddels opgedoekt militair terrein bij de Europalaan. Ik dacht dat ik de ontdekking van de eeuw gedaan had. Dat bleek mee te vallen. En op oudere tuinmuurtjes in de buitenwijken moet je gewoon je ogen openhouden, daar is hij een graag geziene gast. Muurvaren, mijn bescheiden, betrouwbare vriend.

Muurvaren naast de vlaggenhouder, op fotografenvriendelijke hoogte van 2,50 meter.

PS

Van mijn kinderen begrijp ik dat een bezoek aan een snackbar sneu is. Niet omdat de jeugd van tegenwoordig opeens voor gezond gaat. Maar je laat je frietje tegenwoordig comfortabel thuis bezorgen met een electrische scooter of een slechtbetaalde fietser met een vierkante rugzak. Floristen aller steden: blijf uw gang naar afhaalchinezen, pizzeria’s en snackbars gewoon maken. Of begin ermee. Kijk daarbij dan wel even om u heen, een bijzonder ontdekking ligt immers op de loer.

Een blok steen

Een rechthoekig blok steen net ten noorden van het centrum van Utrecht. Als je er langs loopt, lijkt de voorkant kaal en niet interessant. Maar schijn bedriegt.

Want de ene kant is de andere niet. Kijkend naar de achterkant, die van af de straatkant niet te zien is, gaat het floristenhart ineens een stuk harder kloppen.

Het blok steen blijkt namelijk bijna in zijn geheel bezet te zijn met vele muur begroeiende plantensoorten.

Denk hierbij aan diverse exemplaren Klein glaskruid, 1 Gewone eikvaren, 1 Mannetjesvaren, een paar Tongvarens, 10-tallen Steenbreek – en Muurvarens en 1 Polystichum. Een naaldvaren.

Kijk maar eens aan de andere kant

Deze naaldvaren heeft behoorlijk wat jaren voor hoofdbrekens gezorgd. Ongeveer 10 jaar terug werd de plant voor het eerst gevonden. We konden de soort niet op naam krijgen, want het exemplaar was piepklein. Vele jaren bleef het exemplaren uiterst klein en wilde het nog steeds niet lukken om er een naam op te plakken tot ineens vorig jaar het kwartje viel.

De zeldzame naaldvaren Polystichum luctuosum

De plant had inmiddels meer en grotere veren wat de naamgeving toch een stuk makkelijker maakte. Het bleek om Polystichum tsus-simense te gaan. Een zeldzame tuinvaren die mondjesmaat in Nederland aan het verwilderen is.

Maar niets is wat het lijkt. De naamgeving  van de plant is blijkbaar recent veranderd. De plant heet dan ook niet meer P. tsus-simense, maar schijnt nu P. luctuosum te heten. Wat het waarom hier nu weer van is, is mij niet bekend.

Afijn, zo zie je maar, dat je ook hierin voor verrassingen komt te staan.

Net als het soortenrijkste blok steen van Utrecht!

 

Verrassende Vlissingse achterpaden

Sinds 1 november 2011 zijn zogenaamde achterpaden ook mijn geliefd domein. Achterpaden liggen tussen huizenblokken, geven toegang tot achtertuinen en worden meestal begrensd door schuurtjes, schuttingen en hagen.

Vlissingen, achterpaden

Op die dag zag ik een walhalla aan varens in een wijk in Vlissingen. Op muren van schuurtjes groeiden behalve bekende soorten zoals: Mannetjesvaren, Muurvaren,Steenbreekvaren, Tongvaren, Eikvaren ook een vreemd varentje. Eentje die ik in Limburg in Eckelrade was gaan bekijken. De Schubvaren met zijn zigzaggend uitziend blad. Ik telde vijf exemplaren. Dit zijn voor zover bekend de eerste en enige Schubvarens van Zeeland.

Schubvaren (Asplenium ceterach) foto: Grada Menting

De zeldzame en tot voor kort beschermde, Schubvaren is van nature een rotsplant. Bij gebrek aan rotsen zijn muren een goed alternatief.

Tot mijn schrik zag ik in augustus 2016 deze Schubvarens er verlept bijhangen. Er was al een tijd geen drup regen gevallen en dit hield nog een tijd aan. Zo af en toe ben ik deze, toch wel erg zeldzame varens, water gaan geven. Totdat ik het volgende las.

Schubvarens in droge periode foto: Grada Menting

Schubvaren groeit op zonnige plekken en wortelt in de spleten van kalkhoudende rotsen en muren. Op zulke plekken heeft zij regelmatig gebrek aan vocht. Bij vochtgebrek krullen de bladranden naar binnen en zien de planten er bruin en verschrompeld uit. Men vreest dan het ergste voor de overlevingskans van zulke planten, maar ze zijn goed aangepast aan extreme standplaatsen en na een regenbuitje staan ze er weer fris en groen bij. Bron: Nature today Bericht uitgegeven door FLORON (@ Egbert de Boer en Bart Hendrikx

 

Nu maar hopen dat ze bijtrekken!