In deze roerige en onzekere tijden nemen raketten een belangrijke plaats in. Misschien dat er in Nederland op meer plaatsen verdedigingsraketten staan dan wij als gewone burgers kunnen weten. De titel ‘Waarom er raketten staan…..’ heb ik eerder gebruikt voor een verhaal over planten. Het is verschenen in een boekje over Anna’s Hoeve, een natuurgebied aan de rand van Hilversum. Daarin beschreef ik tussen andere veel voorkomende planten de Gewone raket. In deze blog gaat het over een bescheidener soort.
Klein en iel duikt de plant ieder jaar weer op. Het grootste deel van het jaar vergeten, want deze plant bloeit in april en mei, een enkele keer in het najaar. Ik heb het over de Zandraket (Arabidopsis thaliana}. Zijn naamgenoot de Gewone raket (Sisymbrium officinalis) is veel opvallender: een meestal grotere plant met gele bloemen die langer in bloei staat.
Klein en teer
Wat de zandraket – eerder op deze website beschreven door Peter Hegi https://www.stadsplanten.nl/2017/05/een-raket-met-de-hakken-in-het-zand/ – onopvallend doet lijken heeft vooral met het blad te maken. De bladeren liggen grotendeels gedrapeerd in het bladrozet op de grond en zijn vrij klein in verhouding tot de hoogte van de bloeistengels. Een enkel blad siert de stengel. De stengels zijn dun zodat het lijkt of de bloemen zweven. Eenmaal uitgebloeid vormen de vruchten, bij de kruisbloemigen hauwen genoemd, net kleine rechtopstaande streepjes. Zo smal tonen ze. Kortom: de zandraket is een niet erg opvallende plant. De kleur van de bloemen is net niet wit, terwijl de bladeren meer grijsgroen dan fris lentegroen kleuren. Als je door de knieën gaat dan ontdek je dat de stengels en de bladeren veel haren hebben.
De standplaats beperkt zich in de stad tot een hoekje bij een muur of een reepje aarde tussen de stoeptegels. Ze prefereren redelijk arme, droge grond. De bloeitijd is vroeg genoeg om andere grotere en sterkere planten voor te zijn. Buiten de stad is de zandraket zeker ook te vinden, soms in grote zwermen bij elkaar. Dat betreft open stukken zandgrond als overblijfsels van molshopen of kale delen van dijken.
De zandraket heeft een korte levenscyclus, de generaties volgen elkaar meestal op door zelfbestuiving en iedere plant maakt veel zaden. Dat heeft ertoe geleid dat deze soort heel geschikt bleek voor genetisch onderzoek. Het was de eerste plant waarvan het hele DNA ontrafeld was.
De naam raket is aan meer plantensoorten gegeven. Ze horen allemaal tot de familie van de kool, de Brassicaceae ook wel de Kruisbloemenfamilie genoemd. Met het woord raket worden veel koolachtigen aangeduid. Daarom staan er in de stad inderdaad raketten.
