Voorkomen
Deze soort staat niet in de Stadsflora van de Lage Landen, wat op zich best wel mag verbazen, zeker als er staat genoemd dat meer dan 2/3de van de wilde flora ook in de stad voorkomt.
Viltganzerik komt op min of meer open plaatsen voor, en dan vooral op droge, zwak zure tot iets kalkhoudende grond. Niet op klei en veen en bij voorkeur voedselarm. Nogal veel terreinen die te vinden zijn in en rondom steden voldoen aan deze omschrijving. Denk aan spoorwegterreinen, oude muren, molenbelten, oude mijnterreinen en rotsachtige plaatsen.
Bovenstaande foto laat mooi zien waar Viltganzerik te vinden kan zijn. Lichtbetreden stenige plaatsen met een lage open begroeiing.
De foto’s op Verspreidingsatlas laten een afbeelding te zien waarbij Viltganzerik er nogal struikachtig uitziet. Ze vallen toch niet heel erg op over het algemeen. Het is duidelijk dat de groeiplaats zoals hierboven een zeer voedselarme plek is. De planten hebben niet meer dan enkele bloemen, in plaats van het wijd, rijkbloemig bijscherm volgens de beschrijving van Verspreidingsatlas.
In Deventer zijn diverse waarnemingen van Viltganzerik beschikbaar, waaronder die op het vermaarde Pothoofd door o.a. Hendrik Heukels uit augustus 1896, bekijk het herbarium materiaal in de mediabibliotheek van Naturalis maar eens.
Verder is er een dijk rondom de wijk Platvoet waarvan ook herbariummateriaal uit de periode 1872-1936 beschikbaar is. Daar staat de soort overigens nog steeds, getuige de diverse waarnemingen van de afgelopen jaren.
Herkenning
In deze tijden van AI moet vooral gevraagd worden om een stukje over Viltganzerik te schrijven. Volgens één van de wat privacyvriendelijkere modellen, Mistral, is Viltganzerik gemakkelijk te verwarren met Gewone ganzerik (Potentilla reptans) en/of Zilverschildzaad (Lobularia maritima). Gelukkig had die beste Mistral de wetenschappelijke naam erbij genoemd anders had ik me rot gezocht naar Gewone ganzerik. Deze is beter bekend als Vijfvingerkruid. Er zijn nogal grote verschillen tussen genoemde soorten en van vergissen met Zilverschildzaad is absoluut geen sprake. Allereerst is Zilverschildzaad geen roosachtige maar een kruisbloemige, ofwel het verschil tussen resptievelijk 5 en 4 kroon en kelkbladeren voor respectievelijk Viltkruid en Zilverschildzaad. Dan is Zilverschildzaad ook nog eens wit in plaats van geel, zoals de Viltganzerik. Bovendien heeft, net als de meeste andere rozen, Viltkruid ook nog eens 5 bijkelkbladeren waarbij het lijkt alsof er 10 zijn. Goed…. totaal verschillend dus van Zilverschildzaad.
Vijfvingerkruid is ook geel, is van hetzelfde geslacht als de Viltganzerik maar is hier toch gemakkelijk van te onderscheiden. Viltganzerik heet niet voor niets viltig en is tevens zilverkleurig (argentea), tenminste aan de onderkant van de bladeren. Vijfvingerkruid heet zo, omdat het 5- tot 7-tallige handvormige bladeren heeft, die ook nog eens vrij groot en langgesteeld zijn. Verder is de grootste breedte boven het midden.
Viltganzerik heeft (5- tot 7-tallige handvormige bladeren, die echter eerder slipvormig, lang gerekt, of zoals op verspreidingsatlas genoemd, veervormig gelobd, zijn.
Bekijk vooral de foto’s op verspreidingsatlas voor de verschillen.
Bronnen
- Stadsflora van de Lage Landen, T. Denters, 2020
- Viltganzerik – Verspreidingsatlas
- Vijfvingerkruid – Verspreidingsatlas
- Zilverschildzaad – Verspreidingsatlas
