Maretak lift mee met trekvogels
Grote lijster bij Maretak vol vruchten in Wageningen – foto: Arian Jacobs-Brouwer De allereerste Maretakken (Viscum album) zag ik 30 jaar geleden tijdens een excursie met andere biologiestudenten. We doorkruisten Zuid-Limburgse dorpjes en hellingbossen op zoek naar deze – toen nog – vrij zeldzame wintergroene dwergheesters uit de Sandelhoutfamilie (Santalaceae). De excursie was in het […]
Muurschotelkorst: hogere diversiteit aan algen in oudere exemplaren
Muurschotelkorst(Protoparmeliopsis muralis) op brug in Leidse Hortus botanicus – foto: Barbara Gravendeel Korstmossen zijn een groep van schimmels die een samenlevingsverband aangaan met algen en/of bacteriën. Ze zijn gevoelig voor luchtvervuiling en hun aanwezigheid en hoeveelheid is dan ook een goede graadmeter voor luchtkwaliteit. Ooit zaten de bomen, balkons, muren en straten van onze steden […]
Slipbladmelkdistel: stadsplant in opmars
Op oudejaarsdag 2025 deed de Leidse Hortus voor het eerst mee met FLORON’s Eindejaars Plantenjacht. Om in één uur zoveel mogelijk bloeiende wilde planten te vinden had ik twee lokale wildeplantenkenners om hulp gevraagd. Toen die echter ’s ochtends wilden vertrekken bleek het buiten spekglad. Heel begrijpelijk, en ook verstandig, besloten ze het er niet […]
Geen roos zonder… bottels
Bottels van Hondsroos(Rosa canina) in Leidse Hortus botanicus – foto: Barbara Gravendeel In het rosarium van de Leidse Hortus botanicus worden al ruim honderd jaar rozen gekweekt. Ik moet bekennen dat ik hier lange tijd met een grote boog omheen liep. Mijn aanvankelijke aarzeling kwam door de complexe evolutie van rozen door hybridisatie en genoomverdubbeling. […]
Goudenregens ontdekt door herbivoren
Goudenregens (Laburnum) danken hun naam aan de hangende bloeiwijzen vol goudgele bloemen. In ons land verwilderen momenteel drie soorten, zie onderstaande tabel. Die zijn van elkaar te onderscheiden door de geur van de bloemen en beharing van blad en peulen. Latijnse naam Nederlandse naam Herkomst Bloemen Blad Peulen L. alpinum Alpengoudenregen Centraal en zuid Europa […]
Vingerplant gaat de straat op
Op mijn nieuwe werkplek, de Leidse Hortus botanicus, kun je prachtig zien hoe nieuwkomers in onze flora de straat op gaan. Dit geldt bijvoorbeeld voor Vingerplanten (Fatsia japonica), die ik vooral kende als kamer- en kuipplant. Het glimmende blad is heldergroen, valt niet af, en de aanvankelijk roestkleurig behaarde maar later kale stengels kunnen metershoog […]
Bijzondere bessen dragen bij aan biodiversiteit
Sachembij op bloemen van Ribes sanguineum in Utrecht – foto: Arian Jacobs-Brouwer Al honderden jaren staan er bessenstruiken in onze stadstuinen voor de productie van compotes, medicinale kruidenthee, sap en wijn. Aalbes (Ribes rubrum), kruisbes (R. uva-crispa) en zwarte bes (R. nigrum) zijn het bekendst. Plantenjagers brachten de laatste twee eeuwen diverse nieuwe sierbessen mee […]
Een lawine aan Sneeuwballen
Sneeuwballen van bevroren water zien we door opwarming niet veel meer rondvliegen.De botanische sneeuwbal rukt echter op: diverse nieuwe Viburnums verrijken onze wilde flora. Zie ook onderstaand overzicht. De struiken danken hun volksnaam aan de kogelronde tuilen vol sneeuwwitte kleine bloemetjes. De wetenschappelijke naam is afgeleid van het Latijnse viere, wat buigen of vlechten betekent, […]
Een rijk palet aan Paardenkastanjes
Paardenkastanjewoud in Trompenburg bij Rotterdam – foto: Barbara Gravendeel Het is herfst en veel stadsplanten produceren nu vruchten. Kastanjes, meer keren ontstaan tijdens de evolutie van de bloemplanten, horen bij de grotere categorie vruchten.Zowel Paardenkastanjes (Aesculus) uit de Zeepboomfamilie (Sapindaceae), als Tamme kastanjes (Castanea) uit de Napjesdragersfamilie (Fagaceae) liggen nu op straat.Deze bijdrage gaat over […]
Stadse Lijsterbes geliefd bij stand- en trekvogels
Vruchten van Zweedse lijsterbes in Leiden – foto: Arian Jacobs-Brouwer Lijsterbessen, vertegenwoordigers van de Rozenfamile, zijn populaire stadsbomen omdat ze goed tegen luchtvervuiling kunnen. De felgekleurde oranjerode bessen steken vrolijk af tegen al dat grauwe baksteen. Als laanboom zijn Meelbes (Sorbus aria) en Zweedse lijsterbes (Sorbus intermedia) geliefd. Meelbes komt uit Centraal- en Zuid-Europa. En […]